News

Jak zachować pamięć w starszym wieku: badanie genów SuperAgerów

· Marcin Goliat · 2 min czytania
Jak zachować pamięć w starszym wieku: badanie genów SuperAgerów demencja

Naukowcy od lat badają grupę osób nazywanych SuperAgerami: ludzi po osiemdziesiątce i dziewięćdziesiątce, których pamięć działa tak dobrze jak u pięćdziesięciolatków. Najnowsza analiza ich DNA przyniosła zaskakujący wynik, bo wskazuje, że świetna pamięć w późnej starości nie zależy wyłącznie od genetycznej loterii.

Geny to nie wszystko: zaskakujący wynik badania

Badacze z pięciu ośrodków w USA i Kanadzie przeanalizowali DNA 142 SuperAgerów i porównali je z 89 rówieśnikami o przeciętnej pamięci. Sprawdzali zarówno gen APOE (najsilniejszy genetyczny czynnik ryzyka choroby Alzheimera), jak i tysiące innych wariantów związanych z chorobami otępiennymi. SuperAgerzy nie różnili się pod tym względem od swoich przeciętnych rówieśników. Ich bardzo dobra pamięć nie wynikała więc po prostu z tego, że urodzili się z niskim ryzykiem rozwoju Alzheimera.

„To jak różnica między nieposiadaniem choroby a posiadaniem supermocy” – tłumaczy dr Emily Rogalski z Uniwersytetu w Chicago, która od 2008 roku bada SuperAgerów. Brak złych genów to jedno, ale aktywne mechanizmy ochronne mózgu to zupełnie co innego. Badacze podejrzewają, że to właśnie one, a nie samo niskie ryzyko genetyczne, pozwalają zachować sprawną pamięć do późnej starości.

Dlaczego to ważne dla ciebie?

Wynik niesie optymistyczną wiadomość: pogorszenie pamięci nie musi być nieuniknione, nawet jeśli w rodzinie były przypadki demencji. Skoro SuperAgerzy mają w badanych wariantach podobne geny jak inni seniorzy, na kondycję mózgu wpływają też inne czynniki, prawdopodobnie część z nich zależy od nas.

Naukowcy przypuszczają, że znaczenie może mieć cały styl życia: aktywność fizyczna, jakość snu, relacje społeczne, sposób odżywiania, radzenie sobie ze stresem i stałe pobudzanie umysłu. Planują teraz badania obejmujące wszystkie te obszary, od analizy markerów we krwi, przez obrazowanie mózgu, po monitoring snu i kontaktów społecznych.

Do zapamiętania

  • Porównano DNA 142 SuperAgerów i 89 rówieśników, w tym gen APOE, i nie znaleziono różnic.
  • Dobra pamięć SuperAgerów nie wynika z samego niskiego ryzyka genetycznego.
  • Wpływ stylu życia to na razie hipoteza badaczy, którą mają sprawdzić kolejne badania.

W praktyce dbanie o zdrowy styl życia ma sens niezależnie od tego, jaki masz „genetyczny bagaż”. Regularne ćwiczenia, dobry sen, bliskie relacje z ludźmi, nauka nowych rzeczy i rozsądna dieta i tak służą zdrowiu, a według badaczy mogą też budować coś w rodzaju „tarczy ochronnej” dla mózgu. To, na ile te nawyki tłumaczą pamięć SuperAgerów, dopiero trzeba sprawdzić.

Badanie objęło 231 uczestników i wymaga dalszych analiz. Kolejnym krokiem mają być badania łączące genetykę z markerami we krwi, obrazowaniem mózgu i danymi o śnie oraz kontaktach społecznych.

Źródło: https://neurosciencenews.com/alzheimer-genetic-superager-memory-31129/

Materiał informacyjny, nie stanowi porady medycznej.

Przeczytaj też