Czy jedzenie mniejszej ilości białka może pomóc nam żyć dłużej i zdrowiej? Naukowcy z University of Wisconsin-Madison przeanalizowali setki badań, głównie na zwierzętach, i znaleźli intrygujące wskazówki. Szczury na niskoproteinowej diecie żyły nawet o 50 procent dłużej niż te, które jadły dwa razy więcej białka. Brzmi kuszące, ale zanim skreślisz kurczaka z menu, warto wiedzieć, że eksperci ostrzegają: to jeszcze nie oznacza, że u ludzi będzie tak samo.
Co odkryli naukowcy?
Zespół badawczy przeanalizował około 350 badań, głównie na gryzoniach, muszach i drożdżach prowadzących siedzący tryb życia. Zwierzęta, które otrzymywały minimalną niezbędną dawkę białka (około 0,8 grama na kilogram masy ciała – tyle samo, ile zaleca się ludziom jako minimum), często żyły dłużej i wykazywały oznaki zdrowszego starzenia się. Mechanizm może działać tak, że organizm przełącza się w tryb „naprawy” zamiast ciągłego wzrostu – komórki wolniej się dzielą, ale za to lepiej usuwają uszkodzone elementy i redukują zapalenia.
Problem w tym, że badania na ludziach trwały zaledwie kilka tygodni, co zdecydowanie za mało, by stwierdzić wpływ na długość życia. Myszy żyją w laboratoriach pod ścisłą kontrolą przez całe życie – my nie. Nasza dieta zmienia się z dnia na dzień, mamy różny poziom aktywności, stres, środowisko. To wszystko sprawia, że bezpośrednie przenoszenie wniosków z klatki do naszego talerza jest ryzykowne.
Co to oznacza dla ciebie w praktyce?
Jeśli regularnie ćwiczysz, nie redukuj białka na siłę. Osoby aktywne fizycznie potrzebują więcej białka do regeneracji mięśni – wytyczne sugerują nawet 1,2-1,6 grama na kilogram masy ciała. Natomiast jeśli prowadzisz siedzący tryb życia i jesz dużo białka (szczególnie z czerwonego i przetworzonego mięsa), warto się zastanowić. Nadmiar może prowadzić do problemów metabolicznych, choć to nie samo białko jest tu winne – liczy się całość diety.
Dla osób starszych wystarczająca ilość białka jest kluczowa, by przeciwdziałać utracie masy mięśniowej. Białko pomaga też dłużej czuć się sytym, co ułatwia kontrolę wagi. Kluczowe jest więc nie tyle „mniej”, co „odpowiednio”.
Najważniejsza wskazówka? Źródło białka ma znaczenie. Rośliny strączkowe, orzechy, ryby – dostarczają nie tylko białka, ale też błonnika, zdrowych tłuszczów i witamin. Dieta śródziemnomorska, która łączy umiarkowane ilości białka z mnóstwem warzyw, owoców i oliwy z oliwek, ma najsilniejsze dowody na wspieranie długowieczności. Nie chodzi więc o drastyczne cięcie białka, ale o mądry wybór jego źródeł i dostosowanie ilości do twojego poziomu aktywności. Zanim jednak wprowadzisz radykalne zmiany, najlepiej skonsultuj się z dietetykiem – bo jedna dieta dla wszystkich po prostu nie istnieje.
Materiał informacyjny, nie stanowi porady medycznej.
