Nie wiesz, czy dostaniesz tę pracę. Nie wiesz, czy ktoś odpisze na twoją wiadomość. Nie wiesz, co wydarzy się na spotkaniu, na które idziesz po raz pierwszy. Dla jednych to zwykła codzienność, dla innych źródło silnego napięcia. Amerykańscy badacze sprawdzili, czy ta druga grupa rośnie w siłę. Z ich analizy wynika, że u młodych dorosłych trudność ze znoszeniem niepewności narasta od trzech dekad, a około 2012 roku wyraźnie przyspieszyła.
Spis treści
Co dokładnie zmierzono
Naukowcy z Columbia University i Boston University zebrali wyniki prawie 140 badań, w których udział wzięło ponad 35 tysięcy studentów z USA i Kanady. Dane obejmowały lata 1992-2023. Wszyscy wypełniali kwestionariusz mierzący nietolerancję niepewności. To skłonność do silnego stresu, gdy brakuje informacji albo nie wiadomo, jak się coś skończy. Sama w sobie nie jest chorobą, ale uchodzi za jeden z czynników sprzyjających lękom i depresji.
Wyniki wzrastały przez całe 31 lat, średnio o około 0,65 punktu rocznie. Po 2012 roku tempo wzrostu było mniej więcej trzykrotnie wyższe niż w latach 1992-2011. Wykres nie tyle rośnie, ile się wygina w górę.
Dlaczego to coś więcej niż moda na mówienie o lęku
Od lat trwa spór: czy młodzi faktycznie częściej cierpią z powodu lęku, czy po prostu chętniej o nim mówią i znają odpowiednie słowa? Tu pojawia się ciekawy argument. „Nietolerancja niepewności” to pojęcie znane głównie psychologom, więc trudno tłumaczyć wzrost wyników tym, że młodzi nauczyli się nowego słownictwa. Autorzy uważają, że trend nie wynika wyłącznie z większej świadomości i może odzwierciedlać realną zmianę w tym, jak młodzi radzą sobie psychicznie.
Czego badanie nie mówi? Nie wskazuje jednej przyczyny. Badacze wymieniają kilka podejrzanych, które prawdopodobnie się nakładają: smartfony i media społecznościowe (upowszechniły się właśnie około 2012 roku), presję w nauce, samotność, niestabilność finansową, trudne doświadczenia z dzieciństwa i pandemię. To analiza zbiorcza danych z różnych badań, więc pokazuje trend, nie dowodzi przyczyny. Dotyczy też głównie studentów z Ameryki Północnej, z przewagą kobiet, więc nie wolno bezpiecznie przenosić jej wprost na wszystkich młodych ani na Polskę.
Co możesz z tym zrobić
Dobra wiadomość: nietolerancja niepewności to raczej nawyk myślenia niż wyrok. Istnieją terapie poznawczo-behawioralne, które uczą radzić sobie z niewiadomą, a autorzy widzą w nich obiecujący kierunek profilaktyki. To jednak wniosek z założeń, nie z tego badania, które terapii nie testowało.
Co możesz zrobić już teraz? Zauważ, kiedy w głowie pojawia się „muszę wiedzieć na pewno”: sprawdzanie telefonu co chwilę, zamartwianie się scenariuszami, odkładanie decyzji do czasu pełnej wiedzy. Zamiast tego ćwicz małe dawki niepewności: wybierz nową trasę spaceru, zdecyduj bez czytania dziesięciu opinii, zostaw wiadomość bez natychmiastowego sprawdzania odpowiedzi. Pomaga też ograniczenie bezmyślnego przewijania wiadomości i mediów społecznościowych, zwłaszcza wieczorem, oraz utrzymanie rytmu snu i ruchu, bo zmęczone ciało gorzej znosi niewiadome.
Jeśli niepewność regularnie odbiera ci sen, koncentrację albo powstrzymuje przed zwykłymi sprawami, porozmawiaj z psychologiem lub lekarzem rodzinnym. Taka trudność jest dobrze znana specjalistom i można nad nią pracować.
Źródło: źródło (https://neurosciencenews.com/anxiety-uncertainty-psychology-32427/)
Materiał informacyjny, nie stanowi porady medycznej.




