Zwykła infekcja, która jeszcze niedawno kończyła się tabletkami z apteki, może być kiedyś nie do wyleczenia. Europejskie Centrum ds. Zapobiegania i Kontroli Chorób (ECDC) opublikowało dane za 2025 rok. Dla Polski są wyjątkowo słabe: zakażenia krwi groźną bakterią opornych na najsilniejsze leki zdarzają się u nas niemal pięć razy częściej niż w 2019 roku.
Spis treści
Bakterie, na które brakuje leków
Chodzi o Klebsiella pneumoniae, czyli pałeczkę zapalenia płuc, odporną na karbapenemy. To antybiotyki ostatniej szansy, po które lekarze sięgają, gdy inne zawodzą. Zakażenia krwi takimi szczepami mogą przebiegać ciężko i wiążą się z wysokim ryzykiem zgonu.
W całej Unii Europejskiej ich częstość wzrosła od 2019 roku o 72 proc., choć cel na 2030 rok zakładał spadek o 5 proc. W Polsce wzrost wyniósł 393 proc., czyli z 1,38 do 6,81 przypadku na 100 tys. mieszkańców. Gorzej jest też z inną bakterią, E. coli opornej na często stosowane antybiotyki: w UE przybyło takich zakażeń krwi 16,4 proc., w Polsce 31,3 proc. Jedyny jasny punkt to gronkowiec złocisty oporny na metycylinę (MRSA). W UE jego zakażenia spadły o 19 proc., ale w ostatnich dwóch latach znów rosną. W Polsce spadek był symboliczny: 0,2 proc.
Skala problemu jest duża. Każdego roku w UE ponad 35 tys. osób umiera z powodu zakażeń opornymi drobnoustrojami, a to liczba porównywalna ze zgonami z powodu grypy, gruźlicy i HIV/AIDS razem wziętych. Dodatkowo około 4,3 mln pacjentów rocznie zakaża się w szpitalach w UE i Europejskim Obszarze Gospodarczym. Według ECDC połowie z tych zakażeń dałoby się zapobiec dzięki lepszemu ograniczaniu rozprzestrzeniania się drobnoustrojów.
Łykamy za dużo, i nie te, co trzeba
Im częściej używamy antybiotyków, tym łatwiej bakterie uczą się je omijać. Zużycie w Polsce spadło od 2019 roku o 6,9 proc., a krajowy cel to 27 proc. Jest też kwestia doboru leków. WHO zaleca, by co najmniej 65 proc. stosowanych antybiotyków stanowiły preparaty pierwszego wyboru (grupa Access), mniej sprzyjające oporności. U nas ich udział zamiast rosnąć, spadł z 60,4 do 57,1 proc.
Co możesz zrobić, zwłaszcza jako rodzic
Tegoroczna kampania ECDC dotyczy dzieci, bo niemowlęta i przedszkolaki należą do grup najczęściej dostających antybiotyki, choć wiele typowych infekcji w tym wieku ich nie wymaga. Przeziębienie, kaszel czy ból gardła często wywołują wirusy, a na wirusy antybiotyki nie działają. Nie skracają choroby, a branie ich „na wszelki wypadek” może zaszkodzić: zaburzyć florę bakteryjną jelit i dać biegunkę, nudności lub wysypkę.
Dziecko, które zaczyna chodzić do żłobka czy przedszkola, może przez sporą część pierwszego roku łapać katar, kaszel i gorączkę. To związane z intensywnym kontaktem z drobnoustrojami i budowaniem odporności. Częste infekcje same w sobie nie oznaczają, że potrzebny jest antybiotyk.
W praktyce: nie naciskaj na lekarza o antybiotyk i zapytaj, czy w tym przypadku rzeczywiście jest potrzebny. Jeśli go dostaniesz, stosuj dokładnie według zaleceń. Nie sięgaj po resztki z domowej apteczki i nie podawaj ich sobie ani dziecku na własną rękę. Źródło nie podaje innych zaleceń dla pacjentów, ale to proste zasady, które realnie zmniejszają niepotrzebną presję na bakterie.
Eksperci ECDC ostrzegają, że bez szybkich działań, takich jak lepsza kontrola zakażeń w placówkach medycznych, rozsądne stosowanie antybiotyków i rozwój diagnostyki, zakażeń opornymi bakteriami będzie przybywać, a cele na 2030 rok staną się mało realne.
Źródło: źródło (https://naukawpolsce.pl/aktualnosci/news%2C115996%2Cw-europie-zwlaszcza-w-polsce-gwaltownie-przybywa-zakazen-bakteriami)
Materiał informacyjny, nie stanowi porady medycznej.





