News

Smak to nie bierny odczyt, ale aktywna obróbka

· Marcin Goliat · 3 min czytania
Smak to nie bierny odczyt, ale aktywna obróbka

Gryziesz kawałek ciasta z cytryną albo pijesz lemoniadę i czujesz jednocześnie słodycz i kwaśność. Wydaje się, że to mózg miesza te wrażenia. Naukowcy z Uniwersytetu w Miami sugerują, że spora część tej obróbki dzieje się wcześniej: już w kubkach smakowych na języku, zanim sygnał w ogóle dotrze do mózgu.

Kwaśny smak przyciszą resztę

Zespół badaczy pracował na myszach. Zwierzętom podawano do pyszczka pojedyncze smaki oraz ich mieszanki, a naukowcy rejestrowali aktywność neuronów, czyli komórek nerwowych, które przekazują informacje o smaku z języka do mózgu. Wniosek: kwaśny smak tłumi odbiór słodkiego, gorzkiego i słonego. Co ciekawe, dodatek kwasu osłabiał reakcję na cukier, choć sam kwas tych konkretnych neuronów nie pobudzał.

Za to wyciszanie odpowiada najprawdopodobniej serotonina, substancja, którą kojarzysz głównie z nastrojem. W kubkach smakowych działa jednak jak lokalny przekaźnik. Wyspecjalizowane komórki reagujące na kwaśny smak uwalniają ją i w ten sposób przyciszają sąsiednie komórki, odpowiedzialne za pozostałe smaki. Gdy naukowcy zwiększali ilość serotoniny w kubkach, efekt był silniejszy. Gdy ją obniżali, słabł. Autorzy piszą ostrożnie, że wyniki są zgodne z takim mechanizmem, który przyczynia się do tłumienia smaków w mieszankach.

Dwie szufladki: przyjemne i nieprzyjemne

Drugie odkrycie dotyczy tego, jak smaki są porządkowane w drodze do mózgu. Neurony przenoszące informacje z języka nie dzielą ich po prostu według tego, czy coś jest słodkie, czy słone. Zamiast tego układają się w dwie duże grupy: jedna niesie sygnały odbierane jako przyjemne, druga jako nieprzyjemne. Zdaniem badaczy ta kompresja informacji zachodzi bardzo wcześnie, już na poziomie pierwszych neuronów w całym łańcuchu.

Autorzy widzą w tym szansę na lepsze zrozumienie, jak powstaje przyjemność z jedzenia i niechęć do niektórych smaków. Daleka perspektywa to ewentualne interwencje w żywieniu klinicznym lub przy zaburzeniach smaku. Na razie to jednak hipoteza, nie gotowa metoda.

Co z tego wynika dla ciebie

Ważne zastrzeżenie: to badanie na myszach, więc nie wiadomo jeszcze, jak dokładnie wygląda to u ludzi. Nikt nie sprawdzał, czy takie wyciszanie smaków wpływa na to, ile jesz czy co wybierasz. Poniższe wnioski to więc ostrożne przełożenie na codzienność, a nie wyniki badania.

Jeśli u ludzi działa to podobnie, kwaśny napój lub sos może wydawać się mniej słodki, niż jest naprawdę. Lemoniady, napoje cytrusowe czy sosy w stylu słodko-kwaśnym mogą więc zawierać więcej cukru, niż podpowiada język. Zamiast ufać smakowi, zerknij na etykietę.

Podobnie ze solą. Jeśli kwaśny smak przytłumia słony, w kwaśnych daniach, na przykład z dużą ilością octu lub cytryny, łatwiej o przesolenie, bo sól smakuje słabiej. Dosalaj więc po kolei i próbuj na końcu, a nie na początku gotowania. To praktyczna wskazówka oparta na tej hipotezie, nie dowiedziona zasada.

Najważniejszy wniosek jest jednak prosty: smak to nie bierny odczyt, tylko aktywna obróbka, która zaczyna się już na języku. To jeden z powodów, dla których to samo jedzenie może smakować inaczej w zależności od dodatków.

Źródło: źródło (https://neurosciencenews.com/sour-tastes-serotonin-neuroscience-32422/)

Materiał informacyjny, nie stanowi porady medycznej.

Przeczytaj też