Czekolada gorzka jest zdrowa

Choć może się to wydawać nieprawdopodobne, czekolada ma wiele zalet zdrowotnych. Chodzi oczywiście o gorzką czekoladę, w której znajdziemy wysoką zawartość kakao i niską cukru i innych zbędnych dodatków. Wpływ spożywania czekolady na nasze ciało został szeroko zbadany. Część z tych badań będzie przytoczonych w dalszej części artykułu.

Spis treści

    Jak powstaje czekolada?

    Podstawowym składnikiem czekolady są ziarna kakaowca, pochodzące z drzew rosnących w regionach równikowych na całym świecie. To właśnie ziarna są pełne składników odżywczych naturalnego pochodzenia. Ziarna kakaowca po zebraniu z owoców są odstawione do fermentowania przez okres około tygodnia, a następnie podlegają suszeniu na słońcu. Po wysuszeniu ziarna są pakowane i wysyłane do producentów czekolady, którzy z kolei wytwarzają z nich proszek i masło kakaowe. W produkcji czekolady gorzkiej poza masłem i proszkiem kakaowym wykorzystywany jest także cukier. Warto przy tym pamiętać, że gorzka czekolada i czekolada deserowa to dwa różne produkty. W czekoladzie deserowej znajdziemy mniejszą ilość kakao (od 30 do 70%) oraz więcej cukru. Pojawi się także mleko, którego nie znajdziemy w czekoladzie gorzkiej.

    Gorzka czekolada jest bogata w przeciwutleniacze

    Gorzka czekolada o zawartości kakao powyżej 70% zawiera wiele naturalnych przeciwutleniaczy, chroniących komórki ciała. Zawartość antyoksydantów w czekoladzie gorzkiej jest znacznie wyższa, aniżeli w truskawkach, borówkach czy czerwonych warzywach i owocach. . Badania naukowe dobitnie wykazały, że przeciwutleniacze są niezbędne do ochrony organizmu przed procesem starzenia wywołanym przez wolne rodniki. Do źródeł naturalnych antyoksydantów zaliczamy:

    • Witaminę C , którą znajdziemy m.in. w owocach cytrusowych, natce pietruszki czy dzikiej róży.
    • Witaminę E, znajdowaną głównie w produktach takich jak orzechy, oleje roślinne czy produkty pełnoziarniste.
    • Beta-karoten wykorzystywany przez organizm do produkcji witaminy A
    • Drogocenne polifenole, których źródłem jest m.in. gorzka czekolada, czerwone wino, kakao oraz np. papryka
    • Luteinę, która jest składnikiem zielonych warzyw liściastych, jak i pomarańczowych warzyw i owoców.
    • Likopen odnajdowany w pomidorach, i grejpfrutach.
    • Cynk obecny w pestkach dyni oraz… ziarnach kakaowca
    • kwas alfa-liponowy, którego znajdziemy w brokułach, szpinaku czy brukselkach.

    Szczególnym rodzajem przeciwutleniaczy są polifenole czyli flawonoidy znajdujące się w gorzkiej czekoladzie, borówkach i pomarańczach. Surowe ziarna kakaowca składają się w około 80% z polifenoli! Bogactwo znajdujących się w ziarnach kakaowca flawonoidów jest źródłem wielu korzyści dla zdrowia. Polifenole zatrzymują wchłanianie tłuszczu, wspierają organizm w utrzymywaniu właściwych proporcji cholesterolu LDL i HDL oraz poprawiają kondycję układu sercowo-naczyniowego.

    Kakao reguluje także metabolizm tlenku azotu, który ma ogromne znaczenie dla prawidłowego funkcjonowania układu sercowo-naczyniowego. Spożywanie kakao wpływa na rozszerzanie się naczyń krwionośnych w całym ciele. Zawdzięczamy tę właściwość flawanolowi. 

    Flawanol epikatechina jest ekspresowo wchłaniany przez nasz organizm. Jego zawartość we krwi możliwa jest do wykrycia już po zaledwie 30 minutach od spożycia. Stężenie flawanoli osiąga swój najwyższy poziom od dwóch do trzech godzin po spożyciu produktów kakao-pochodnych. Kakao wiąże się wewnątrz różnego rodzaju błon komórkowych, chroniących komórki przed wnikaniem do ich wnętrza zanieczyszczeń.

    Tłuszcz zawarty w czekoladzie: nie takie zło, jak by się wydawało.

    Tłuszcze stanowią między 30 a 33% składu czekolady. Warto jednak przy tym pamiętać, że w przypadku czekolady na sumę tłuszczów składa się kwas oleinowy, stearynowy i palmitynowy w mniej więcej równych proporcjach. Kwas oleinowy jest jednonienasyconym tłuszczem wykazującym cechy prozdrowotne. Znajdziemy go także między innymi w oliwie z oliwek. Kwas stearynowy jest tłuszczem nasyconym, neutralnym zdrowotnie dla naszego organizmu. Z “tłuszczowej trójki” zawartej w czekoladzie jedynie kwas palmitynowy może być dla nas potencjalnie niekorzystny, ponieważ badania wykazują iż podwyższa on poziom cholesterolu LDL (złego).

    Potencjalne korzyści zdrowotne wynikające ze spożycia czekolady uzyskamy spożywając produkty o wysokiej zawartości kakao, przekraczającym 70%. Warto przy tym kupować produkty pochodzące od producentów zrzeszonych w organizacji Fair Trade, dzięki czemu mamy pewność, iż przy pozyskiwaniu ziaren kakaowca nie pracowały dzieci. W przypadku czekolady mlecznej korzyści ze spożycia kakao są niwelowane przez podwyższoną ilość cukru, mleka oraz składników dodatkowych. Biała czekolada niemal nie przynosi korzyści zdrowotnych ze względu na niską zawartość kakao (wykorzystywane jest jedynie masło kakaowe) i dużą zawartość dodatkowych tłuszczów i cukrów.

    Wartości odżywcze ciemnej gorzkiej czekolady

    Kalorie i wartości odżywczeZawartość
    w 100 g
    Zawartość
    w 28 g (1 porcja)
    Wartość energetyczna598 kcal170 kcal
    Białko7,79 g2,21 g
    Węglowodany45,9 g13,01 g
    Cukier24,0 g6,80 g
    Błonnik10,90 g3,09 g
    Tłuszcz42,6 g12,09 g
    Tłuszcze nasycone24,5 g6,94 g
    Tłuszcze jednonienasycone12,78 g3,62 g
    Tłuszcze wielonienasycone1,26 g0,36 g
    Cholesterol3,00 mg0,85 mg
    Witamina B1 – tiamina0,03 mg0,01 mg
    Witamina B2 – ryboflawina0,08 mg0,02 mg
    Witamina B3 – witamina PP – niacyna1,05 mg0,30 mg
    Witamina B5 – kwas pantotenowy0,42 mg0,12 mg
    Witamina B6 – pirydoksyna0,04 mg0,01 mg
    Witamina B12 – kobalamina0,28 µg0,08 µg
    Witamina A39,0 i.u.11,06 i.u.
    Alpha karoten7,00 µg1,99 µg
    Beta karoten19,00 µg5,39 µg
    Beta-kryptoksantyna1,00 µg0,28 µg
    Luteina+Zeaksantyna27,0 µg7,66 µg
    Witamina E0,59 mg0,17 mg
    Witamina K7,30 µg2,07 µg
    Wapń73,0 mg20,7 mg
    Żelazo11,90 mg3,37 mg
    Magnez228 mg64,6 mg
    Fosfor308 mg87,3 mg
    Potas715 mg203 mg
    Sód20,0 mg5,67 mg
    Cynk3,31 mg0,94 mg
    Miedź1,77 mg0,50 mg
    Mangan1,95 mg0,55 mg
    Selen6,80 µg1,93 µg
    Woda1,37 g0,39 g
    Tabela wartości – czekolada o zawartości >70% Kakao

    Czekolada w walce z depresją

    Często spotyka się osoby, które “zajadają smutki” czekoladą. Jak się okazuje, ziarno kakaowca zawiera wiele substancji, które działając razem stają się naturalnym antydepresantem.
    Jedząc czekoladę dostarczamy organizmowi bodźców do syntetyzowania serotoniny, dopaminy i endorfin – hormonów szczęścia. W czekoladzie znajdziemy też fenyloetyloaminę występująca w ziarnach kakaowca. Związek ten tworzy chemię mózgu powiązaną z zakochiwaniem się. Ziarna kakaowca zawierają także aminokwasowy inhibitor tryptofanu i monoaminooksydazy (MAO). Inhibitory MAO pozwalają neuroprzekaźnikom serotoniny i dopaminy krążyć w krwioobiegu dłużej i właśnie ten efekt może pomóc złagodzić depresję i promować dobre samopoczucie. Farmaceutyki od dawna stosują inhibitory MAO w swoich antydepresyjnych lekach.

    Gorzka czekolada: wpływ na serce

    Według badań opublikowanych w Science Daily, jedzenie 6-7 gramów czekolady dziennie wystarczy dla ochronnego działania na zdrowie układu sercowo-naczyniowego Flawonoidy zawarte w gorzkiej czekoladzie wspomagają normalne ciśnienie krwi poprzez wytwarzanie tlenku azotu.

    Nie brakuje badań, które wskazują, że spożywanie niewielkiej ilości ekologicznej gorzkiej czekolady codziennie może promować normalne ciśnienie krwi. Okazało się, że obniża także poziom cholesterolu LDL (złego cholesterolu) nawet o 10%. Poza korzyściami dla serca, czekolada okazała się stymulować produkcję endorfin, co tworzy uczucie przyjemności.

    Źródła